Tarla Bitkileri Bölümü, 10 Haziran 1933 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’since kabul edilen ve 20. Haziran 1933 tarihinde yayınlanan 2291 sayılı Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü Kanunu’na göre kurulan ve o tarihte 4 fakülteden oluşan Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü içerisinde, Ziraat Fakültesinin 7 enstitüsünden biri olarak “Nebatat Yetiştirme ve Nebatat Islahı Enstitüsü” adıyla kurulmuştur. Bölümümüzün adı 1937 yılında da “Nebat Yetiştirme ve Islahı Enstitüsü” olarak değişmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce 30.Haziran 1948 tarihinde kabul edilen 5234 sayılı “Üniversiteler Kanununa ek Kanun” ile Yüksek Ziraat Enstitüsünün kapatılması ve Ziraat Fakültesinin Ankara Üniversitesine bağlanması ile Bölümümüz Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi içerisinde “Nebat Yetiştirme ve Islahı ” enstitüsü olarak yer almıştır.

13.10.1953 tarih ve 8532 sayılı öğretim ve imtihan yönetmeliği ile Fakültemizde bölüm sistemine geçildiğinden dolayı Bölümümüzün adı, Ziraat Fakültesi içerisinde Bitki Yetiştirme ve Islahı Kürsüsü, Yem Bitkileri Çayır Mer’a Kürsüsü, Endüstri Bitkileri Kürsü’lerinden oluşan  “Tarla Bitkileri Yetiştirilmesi ve Islahı Bölümü” olmuştur.

6 Kasım 1981 tarihli 2547 sayılı “Yüksek Öğretim Kanunu” ile kürsü yapısı kaldırılmış, Bölümümüz, “Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı” adını almıştır.

Bölümümüzün, Nebatat Yetiştirme ve Nebatat Islahı Enstitüsü “ adıyla kurulduğu 1933 yılında Enstitü Müdürü olarak Ord. Prof. Dr. HOFFMANN, 1934 yılında vekâleten Ord. Prof. Dr. MATSCHENZ, 1936 ve 1937 yıllarında Ord. Prof. Dr. DİX görev yapmıştır.

Aynı yıllarda Alman öğretim üyelerinin yanında görev yapan Türk öğretim elemanları; Dr. Ömer Rüştü TARMAN, Dr. Vamık TAYŞİ, Dr. Nurullah İhsan TOLON, Reşat ATABEK, Dr. Celal TARIMAN, Osman TOSUN, Emin EMRE, Fethi İNCEKARA, Hüseyin GÖKÇORA’dır. 1938 yılından itibaren Alman öğretim üyelerinin Türkiye’den ayrılmasıyla Bölümümüz akademik kadrosu tamamen Türk öğretim elemanlarından oluşmuştur.

HEDEFLER

Tarla Bitkileri Bölümün Hedefleri, Özel sektöre ve resmi kuruluşlara ziraat mühendisi ve araştırıcı yetiştirmek üzere lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim vermek,

-Bitkisel üretimde karşılaşılan  yetiştirme teknikleri ile ilgili problemlerin çözümüne yönelik araştırmalar yürütmek ve çözümler üretmek

-Bitki ıslahı alanında klasik ve biyoteknolojik yöntemler kullanarak yeni çeşitler geliştirmek

-Bitki biyoteknolojisi konusunun yaygınlaştırılması ve geliştirilmesini temin etmek için araştırmalar yapmak ve eğitim-öğretimde bulunmak,

Başta organik tarım olmak üzere sürdürülebilir kalkınma, çevre ve doğal kaynakların korunması ve geliştirilmesi, biyolojik çeşitlilik, gen kaynaklarının muhafazası ve değerlendirilmesi olarak sıralanabilir.

Bölümde eğitim ve öğretim faaliyeti olarak tarla bitkileri alanında lisans ve lisansüstü eğitim verilmektedir. Lisans eğitiminin tamamlanması ile Ziraat Mühendisi ünvanı,  Lisansüstü eğitim sonunda ise,  Ziraat Yüksek Mühendisi veya Ziraat Doktoru dereceleri alınmaktadır.

Bölümdeki başlıca araştırma alanları tahıllar ve yemeklik tane baklagiller, endüstri bitkileri, çayır-mera ve yem bitkileri,  biyoteknoloji, bitki ekolojisi, sürdürülebilir tarım, organik tarım, yeni bitkilerin kültüre alınması, biyolojik çeşitlilik, bitkisel gen kaynaklarının korunması ve değerlendirilmesi ile ilişkili konulardır.

Bölüm mezunları, tarım alanında hizmet veren özel sektör ve kamu kuruluşlarında çalışma imkanı bulabilmektedirler.

FİZİKİ İMKANLAR

Tarla Bitkileri Bölümü, Ankara Üniversitesi’nin Dışkapı’daki eğitim ve araştırma açısından geniş bir alanda hizmet veren Ziraat Fakültesi yerleşkesinde yer almaktadır. Bölüm, 1500 m2’lik kapalı binada ve 31 da’lık deneme alanında eğitim, öğretim ve araştırma çalışmalarını sürdürmektedir. Tarla Bitkileri bölüm Binasında  lisans ve lisans üstü dershanelerin yanı sıra uygulama, toplantı ve seminer salonları ile  kütüphane bulunmaktadır. Ayrıca, biyoteknoloji laboratuvarları, sitoloji laboratuvarı, yağ ve protein analizi laboratuvarları, tohumluk ve teknolojisi laboratuvarı tıbbi ve aromatik bitkiler laboratuvarı ile bir fotoğraf laboratuvarı ve Osman Tosun Gen bankası mevcuttur.

Lisans ve lisans üstü çalışmalara açık, tamamı yeraltı sulama sistemi ile sulanabilen 31 da’lık arazide Bölümün tarla denemelerinin bir kısmı yürütülmektedir. Bu deneme tarlasında öğrenciler aldıkları dersleri öğretim elemanları danışmalığında pratiğe aktarabilmekte, düzenli yapılan mesleki uygulamalar, yaz dönemi staj çalışmaları ve lisans üstü eğitimlerde gereksinim duydukları araştırmaları yürütebilmektedirler. Tarla Bitkileri Bölümünde konrollü şartlara sahip 4 sera bulunmaktadır. Bu seralarda, değişik eğitim ve araştırma çalışmalarının yürütülmesinin yanında, labaratuvarda elde edilen değerli tek bitkilerin kontrollü şartlarda büyüme gelişmesi sağlanmaktadır

Tarla Bitkileri Bölümünde Bitki Biyoteknolojisi konusunda eğitim ve araştırma çalışmaları 1993 yılından beri devam etmekte ve hızlı bir şekilde gelişmektedir. DPT, TÜBİTAK, Üniversite Araştırma Fonu ve Özel Şirketler destekli projelerle Tarla Bitkileri Bölümü önemli bir biyoteknoloji laboratuar altyapısına kavuşmuştur. Bu laboratuarlar bitki doku ve hücre kültürleri, Agrobacterium tumefaciens ve partikül tabancası ile bitkilere gen aktarımı, moleküler markör teknikleri, DNA dizin analizi, gen klonlaması ve gen ekspresyonu alanlarında araştırmaların yürütülebileceği altyapıya kavuşmuş durumdadır.

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesinde Tarla Bitkileri Bölümü’ne bağlı olarak faaliyet gösteren Osman Tosun Gen Bankası ve Tohumluk Laboratuvarı’nda, uzun yılların çalışması ile oluşturulmuş ve kontrollu şartlarda saklanan  tohum örnekleri ve bitki herbaryumları bulunmaktadır. Burada korunan örneklerin büyük kısmı, Türk ve Yabancı bilim adamlarının değişik tarihlerde ülke çapında yaptıkları gezilerde toplanmıştır. Bunun yanısıra yabancı gen bankalarından sağlanan örnekler de bulunmaktadır.

Tarla Bitkileri Bölümünde 19 öğretim üyesi ve 2 i doktorasını tamamlamış toplam 7 araştırma görevlisi buılunmaktadır. Bölümde, tarla bitkileri alanında lisans ve lisansüstü eğitim verilmektedir. Lisansüstü eğitim sonunda, master (tezli veya tezsiz) ve doktora dereceleri verilmektedir. Bölüm mezunları, ziraat alanında hizmet veren özel firmalarda, devlet kuruluşlarında, üniversitelerde ve araştırma enstitülerinde istihdam edilmektedirler.